Pojęcie kontroli paliwa jest dość szerokim zagadnieniem obejmującym swym zakresem telemetryczne

urządzenia pomiarowe, jak i systemy telematyczne do monitorowania i przetwarzania danych.

Zużycie paliwa to jeden największych kosztów prowadzenia działalności  gospodarczej, dlatego tak ważna jest

optymalizacja kosztów transportu. Dzięki monitoringowi paliwa w firmie, przy odpowiednim programie do raportowania,

mamy szeroki wachlarz możliwości monitorowania floty pojazdów w aspekcie: weryfikacji zużycia paliwa, obliczanie trasy przejazdu,

odliczenia VAT od paliwa – VAT26, kontroli tankowań – karta paliwowa, a także kontroli upustów -czy kradzieży paliwa.

 

Na rynku występują różne metody ewidencji przebiegu pojazdu, jedną z nich jest monitoring paliwa przy użyciu telemetrycznych urządzeń.

Dzięki generowanym raportom spalania z systemu monitoringu floty pojazdów możemy m. in. obliczyć i ustalić najbardziej optymalną

i najkrótszą trasę dojazdu, mieć wgląd w bieżącą lokalizację GPS, jak i  stan podzespołów pojazdu, a także bieżący pomiar zużycia paliwa.

Na podstawie stworzonej w systemie lokalizacji GPS karty ewidencji czasu pracy sprzętu mamy możliwość dokładnego rozliczenia

transportu na podstawie raportów spalania  paliwa i przepracowanego czasu . Chroni to nas przed nadmierną eksploatacją pojazdu,

nadmiernym zużyciem paliwa i ewentualną kradzieżą paliwa, które zazwyczaj wykonywane są poprzez spuszczanie paliwa z baku.

 

Do kontroli paliwa w obecnej chwili do wyboru mamy na rynku różnego rodzaju liczniki spalania paliwa.

W śród mierników zużycia paliwa wyróżniamy sondy paliwowe:

sonda paliwa akustyczna – ultradźwiękowa

sonda paliwa kontaktronowa

sonda paliwa pojemnościowa

sonda paliwa ciśnieniowa

które ze względu na interfejs – czyli połączenie z nadajnikiem GPS dzielimy na sondy paliwowe analogowe i cyfrowe.

Z uwagi na błąd pomiaru  rzędu 1-3%, sonda paliwa cyfrowa jest obecnie najbardziej precyzyjnym urządzeniem do rozliczania

zużycia paliwa w firmie.  Sonda paliwowa w zbiorniku umieszczana jest w możliwie centralnym jego miejscu i może działać niezależnie

od uruchomienia pojazdu. Jest to  rozwiązanie rekomendowane szczególnie dla pojazdów o dużej pojemności zbiornika paliwa, z łatwym

dostępem do baku, i brakiem magistrali CAN  (np. ciągniki, wolnostojące zbiorniki, ciężarówki, maszyny budowlane).

 

Przepływomierz paliwa

urządzenie do pomiaru przepływu paliwa w silnikach diesla. W zależności od pojazdu do wyboru mamy przepływomierz jednokomorowy

lub różnicowy przepływomierz dwukomorowy. Ten licznik paliwa może działać autonomicznie, lub jako element składowy systemu

monitoringu GPS do pomiarów  spalania paliwa. W przypadku połączenia z lokalizatorem GPS mamy możliwość identyfikacji miejsca

i czasu upustów lub  kradzieży paliwa. Zaletą urządzenia jest pomiar rzeczywistego zużycia paliwa, niezależnie od kąta nachylania pojazdu.

Przepływomierz instalowany jest w układzie paliwowym, gdzie uwzględniane jest paliwo powracające do zbiornika z pomiarem błędu 0,5-3%.

Jest to najdroższe z rozwiązań dostępnych na rynku. W przypadku wielu maszyn z brakiem możliwości dojścia do baku paliwa, jaki i prac

na nierównościach to jedyna możliwa do zastosowanie kontrola paliwa. Stąd też zalecana jest do maszyn budowlanych, jachtów i statków.

 

Licznik impulsów paliwa (CAN Sniffer-Nozzlecrocodile)

służy do pomiaru przepływu paliwa dostarczanego bezpośrednio do wtryskiwaczy silnika pojazdu. Paliwo przeliczane jest za pomocą

bezinwazyjnego czujnika przepływu paliwa zwanego powszechnie jako can sniffer lub nozzlecrocodile. Dzięki temu zastosowaniu możliwe

jest podłączenie do szyny CAN bez fizycznej ingerencji. Charakteryzuje się  dużą dokładnością, ok. 1% błędu.  Licznik impulsów jest

rozwiązaniem szczególnie popularnym w samochodach bez magistrali CAN lub zasilanych płynnym gazem LPG, gdzie standardowo

montowany wyświetlacz pomiaru przepływu gazu jest mało precyzyjnym rozwiązaniem.

Trzeba przy okazji wyjaśnić, iż na rynku bardzo popularnym jest tzw. can sniffer- krokodylek (Crododile), który w przeciwieństwie

do Nozzlecrocodile nie jest licznikiem paliwa,  a służy  do bezstykowego podłączenia urządzeń (lokalizator GPS, Mobileye itp.) do szyny CAN.

 

Pomiar CAN (Controller Area Network)

jest to rozwiązanie pomiaru zużycia paliwa aut produkowanych po 2002 roku, kiedy to  magistrala CAN zaczęła stanowić powszechnie

wyposażenie samochodów osobowych. To właśnie z magistrali CAN samochody wyposażone w komputer pokładowy z możliwością odczytu

uzyskują dane o chwilowym i średnim spalaniu samochodu. Niestety sygnał z magistrali CAN, obwarowany jest błędem rzędu 3-10%,

przez co jego skuteczność jest mocno ograniczona, w szczególności w pojazdach o dużej pojemności zbiornika paliwa.

 

Pływak paliwa

podłączony jest pod fabryczny pływak pojazdu i komputer pokładowy. Pływak paliwa uzyskuje dane z baku pojazdu,

informując o  stanie  poziomu paliwa, ilości tankowań oraz upustów. Rozwiązanie dedykowane jest do pojazdów o niedużej pojemności

i regularnym kształcie zbiornika. Jest to jedna z najprostszych metod kontroli paliwa GPS i podobnie jak pomiar paliwa CAN,

czujnik ten obwarowany jest podobnym błędem.

 

Zabezpieczanie wlewu paliwa przed kradzieżą  

blokada wlewu paliwa ma na celu utrudnienie dostępu. Może być przeprowadzona elektronicznie poprzez zabezpieczanie korka wlewu paliwa,

w czujnik wlewu paliwa, który bezpośrednio zaalarmuje kierowcę w kabinie pojazdu. Informacja ta zostanie zarejestrowana także w systemie

monitoringu GPS gdzie pozostawi  ślad o ingerencji.

Do tego rodzaju mechanicznych zabezpieczeń należy też najprostszej opcji montażu korka wlewu paliwa na kluczyk.

Alternatywnie lub dodatkowo możemy zamontować nakładkę na wlew paliwa, sitko antykradzieżowe, zabezpieczenie smoka paliwa

lub też zabezpieczenie samego baku paliwa poprzez odpowiednią zabudowę zbiornika.

 

Nacisk na oś

do wspomnianych wyżej rozwiązań służących do kontroli transportu, należy dodać też czujnik nacisku osi, który natychmiast

wskaże próbę rozładowania wywrotki w miejscu, gdzie nie powinno to nastąpić. Zaewidencjonuje próbę podmiany ładunku,

ochroni przed karą za przeładowanie ciężarówką, wskazując przy załadunku przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś,

a tym samy uchroni nas przed nadmiernym zużyciem paliwa jak i samego pojazdu.

 

Karta paliwowa

wyróżniamy: karty paliwowe, karty przedpłacowe, a także  karty zakupowe i upominkowe.  W skrócie mówiąc to rozwiązanie

umożliwiające bezgotówkowe tankowanie, w ramach którego otrzymamy zbiorcze zestawienia tankowań i faktury, z dostępem

do elektronicznego panelu zarządzania. Karty umożliwiają dodatkową kontrolę paliwa, poprzez analizę kosztów paliwowych

i porównania tankowań ze stanem faktycznym, zapewniając przy tym komfort posiadania dokumentów kosztowych w jednym miejscu.

W zależności od operatora karty paliwowej, mamy dostęp do określonych stacji paliw, które w zależności od tras przejazdów naszej floty,

warto wziąć pod uwagę przy wyborze.

 

identyfikacja kierowcy – system RFiD i Dallas

to dodatkowe zabezpieczenie samochodu przed kradzieżą, dające możliwość identyfikacji kierowcy i ewidencji czasu pracownika.

Mamy także możliwość weryfikacji użytkowania pojazdu w trybie służbowym jak i prywatnym.  Czytnik systemu identyfikacji RFiD

lub Dallas podłączony jest do lokalizatora GPS. Logowanie odbywa się za pośrednictwem indywidualnego kodu przypisanego kierowcy

za pomocą  pastylki Dallas lub karty RFiD. Połączenie tych systemów z odcięciem zapłonu wymusza dodatkowo na kierowcy jego identyfikację.

W przypadku wykonywania jazdy prywatnej lokalizator GPS może przesyłać jedynie parametry samochodu bez lokalizowania pojazdu,

co jest zgodne z obecną polityką RODO. Umożliwia to również ewidencje kosztów przebiegu pojazdu w trybie prywatnym

a także uzyskanie raportu kierowcy obsługującego wiele pojazdów. Dodatkowo otrzymamy informację  o nieautoryzowanej próbie uruchomienia pojazdu,

która może świadczyć o zamiarze kradzieży.

czujnik otwarcia

to kontrola drzwi, klap itp., która pomoże zwiększyć bezpieczeństwo kierowcy a także uszczuplić liczbę „pasażerów na gapę”,

a zarazem nadprogramowego spalania paliwa

 

Asystent kierowcy – kamera samochodowa z czujnikiem ruchu

antykolizyjny system bezpieczeństwa Mobileye z asystentem pasa ruchu jest urządzeniem monitorującym przestrzeń przed pojazdem,

informującym o zagrożeniach na drodze i zachowaniu pojazdów. Dzięki pozyskiwanym informacją możemy dostosować prędkość do sytuacji,

unikając przy tym  nadmiernego i niepotrzebnego przyspieszania i hamowania. Płynność jazdy jaką otrzymujemy dzięki sygnałom od asystenta kierowcy,

przekłada się przede wszystkim na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a także oszczędność spalania paliwa jaki i zmniejszenie kosztów zużycia podzespołów samochodu.

 

Każda z tych metod pomiaru zużycia paliwa może stanowić swoiste uzupełnienie. Każdy licznik zużycia paliwa dedykowany jest

w zależności od rodzaju, wieku pojazdu i prac jakie wykonuje.

Weźmy dla przykładu pojazd bez magistrali CAN, który  będzie mógł skorzystać z sondy paliwa, licznika impulsów noozlecrocodile lub przepływomierza paliwa.

Sonda paliwa jak i przepływomierz paliwa z uwagi na swoje możliwości są nierzadko jedynym możliwym rozwiązaniem jakie można zastosować

do kontroli i analizy poziomu paliwa w starszych maszynach  budowlanych i pojazdach (brak CAN), agregatach prądotwórczych, czy też jachtach i statkach.

Z kolei pojazd, który ma bardzo nieregularny zbiornik lub też utrudniony do niego dostęp, a dodatkowo pracuje pod różnym kątem nachylenia;

tu w grę wchodzić będzie jedynie przepływomierz paliwa, pod warunkiem rzecz jasna, że będzie to diesel.

Każde z powyższych metod pomiaru zużycia paliwa ma swoje plusy i minusy, ma także różną granicę błędu pomiaru, która ma zasadnicze znaczenie dla odbiorcy.

Należy wspomnieć, że ze względu na swoją specyfikę sektory: budowlany, transportowy, kolejowy i handlowy, obwarowane są wysokimi zagrożeniem

kradzieży paliwa. Ilość spalanego paliwa w wymienionych branżach stanowi na tyle znaczny koszt, iż zasadnym jest wprowadzenie polityki kontroli

zużycia paliwa i ewidencji przebiegu pojazdów z zastosowaniem urządzeń telemetrycznych do monitoringu floty pojazdów, a także zastosowania

dodatkowych zabezpieczeń, które uchronią nas przed znanym w branży transportowej hasłem: „sprzedam oszczędności”.

 

koszty transportu –  do – 15%  

zużycie paliwa- do –  40% 

kosztów eksploatacji floty – do – 20%  

kradzież paliwa – średnio – 3 tys. zł miesięcznie

 

Dla pełnego obrazu zagadnienia, prócz narzędzi do pomiaru paliwa, warto wspomnieć, o tak ważnych czynnikach mających wpływ na spalanie samochodu jak:

 styl jazdy kierowcy (ecodriving)

warunki drogowe i atmosferyczne

gabaryty ładunku

stan techniczny pojazdu – zbieżność kół, jakość ogumienia, poziom ciśnienia opon, stan filtrów, wymiana oleju.

monitorowanie przebiegu i przeglądu.

stan psychofizyczny kierowcy

 

Powyższe urządzenia do pomiaru paliwa po zintegrowaniu z telematycznym system monitoringu GPS,  nie tylko dają nam możliwość kontroli samego paliwa,

ale w zasadzie nieograniczone możliwości analizy kosztów transportu, optymalizacji procesów i efektywnego zarządzania pojazdami jaki kierowcami poprzez:

  • raporty spalania paliwa każdego pojazdu i ewidencję kierowców – możliwość porównania, analizy i poprawy stylu jazdy pod kątem ecodrivingu
  • analizę wydajności czasu pracy maszyn i personelu – monitoring GPS pomaga kontrolować pozycję pojazdów floty, optymalizować trasę kierowcy i skutecznie obniżać przejechane kilometry
  • alerty z systemu GPS – za pośrednictwem e-mail i smsów wyeliminujemy nieszczelność układu paliwowego lub kradzież paliwa
  • efektywne zarządzanie – współpraca dyrektora z handlowcami; wgląd w historię pojazdów i kierowców: identyfikacja, praca, trasa, postoje, tankowania (zestawienie danych z faktur/flotowych kart paliwowych), czas pracy kierowców, kontrola planów spotkań z klientami, optymalizacja trasy dla handlowca
  • automatyczne rozliczanie kierowców – system po skonfigurowaniu planów tras rozliczy z wykonanej pracy poprzez wygenerowanie gotowych raportów i systemowych rozwiązań do rozliczania kosztów związanych z rozliczaniem paliwa. W ten sposób prywatne przejazdy zostaną zweryfikowane.
  • szczegółową ewidencję tras i czasu pracy – pozwoli wyeliminować postoje na włączonym silniku, za długie przerwy, jak i nagminne przekraczanie prędkości i obrotów silnika, a co za tym idzie nadmiernie i bezproduktywne spalanie paliwa zostanie zarejestrowane i zlokalizowane na mapie,
  • archiwizację danych do analizy i porównań parametrów w wybranych okresach.